O-benen en X-benen bij kinderen
Bij O-benen en X-benen is de stand van de benen niet recht:
Varusstand (O-benen): de knieën staan uit elkaar terwijl de voeten dichter bij elkaar staan.
Valgusstand (X-benen): de knieën staan dicht bij elkaar terwijl de voeten uit elkaar staan.
Deze afwijkingen komen vaak voor bij jonge kinderen en kunnen onderdeel zijn van de normale groei en ontwikkeling. Meestal verbetert de stand vanzelf, maar soms blijft een afwijkende stand bestaan of zijn ze het gevolg van een onderliggende oorzaak.
Wat kunnen oorzaken zijn?
De meest voorkomende oorzaken van O- en X-benen zijn:
Normale groeifase
Veel kinderen ontwikkelen in hun eerste levensjaren een O- of X-stand die later weer recht trekt.
Ziekte van Blount
Een groeistoornis aan de binnenkant van het scheenbeen die leidt tot een aanhoudende of verergerde varusstand.
Rachitis (Engelse ziekte)
Een botziekte door vitamine D-tekort die botvervormingen kan veroorzaken.
Beenlengteverschil
Dit kan zorgen voor een scheve belasting en afwijkende stand van de benen.
Overgewicht
Overgewicht kan extra druk geven op de groeischijven en de stand van de benen beïnvloeden.
Botinfecties of na botbreuken
Infecties of schade aan de groeischijven kunnen leiden tot standafwijkingen.
Aangeboren afwijkingen
Soms zijn afwijkingen van de botten of gewrichten vanaf de geboorte aanwezig.
Neurologische aandoeningen
Ziekten die de spieren en zenuwen beïnvloeden kunnen ook de beenstand veranderen.
Hoe stellen wij de diagnose?
Onze kinderorthopeden onderzoeken uw kind. Dit houdt in:
Het beoordelen van de stand van de benen en het looppatroon.
Het meten van de afwijking.
Indien nodig maken we röntgenfoto’s om de botten en groeischijven te bekijken en de ernst van de afwijking vast te stellen.
Behandelopties
Afwachten:
Bij milde afwijkingen die passen bij de normale groei, adviseren wij meestal afwachten en zo nodig controles.
Chirurgische behandeling met 8-plates / hemi-epifysiodese
Bij aanhoudende en ernstige standafwijkingen kan een kinderorthopeed een groeisturing uitvoeren met een 8-plate. Dit is een klein metalen plaatje dat tijdelijk over de groeischijf van het bot wordt geplaatst om de groei aan één kant van het bot af te remmen. Hierdoor corrigeert de beenstand geleidelijk naarmate het bot groeit. Deze ingreep wordt hemi-epifysiodese genoemd en is een relatief eenvoudige operatie met een goed resultaat bij de juiste indicatie. Dit plaatje dient later weer verwijderd te worden.
Wat kunt u verwachten?
De meeste kinderen groeien over de afwijkingen heen en hebben geen klachten. Wanneer behandeling nodig is, zorgen wij voor een zorgvuldige begeleiding en controle om ervoor te zorgen dat uw kind zo goed mogelijk kan bewegen en spelen. Samen zoeken we naar de beste aanpak die past bij de leeftijd en situatie van uw kind.
Meer informatie
Laatst bijgewerkt op: 04-01-2026