Kruisbandletsel van de knie

Voorste kruisband scheur

Een van de meest voorkomende knieblessures is een gescheurde voorste kruisband. Het ligament wordt het meest geblesseerd tijdens sportactiviteiten. Doordat sporten in toenemende mate een onderdeel van het leven uitmaakt, is het aantal voorste kruisbandletsels gestaag gestegen. De voorste kruisband functioneert als een "veiligheidsgordel" die voorkomt dat er abnormale bewegelijkheid in de knie ontstaat bij een draai of oversteekbeweging. Een abnormale bewegelijkheid die onverwacht optreedt en als pijnlijk en zeer onaangenaam wordt ervaren, waardoor de patiënt activiteiten waarbij dit kan gebeuren vermijdt. Bovendien kunnen andere delen van het gewricht beschadigen zoals de meniscus of het kraakbeen, hetgeen kan leiden tot artrose.

 

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de klachten van de patiënt (variërend van geen klachten, instabiel gevoel of door de knie gaan bij elke ongecontroleerde activiteit), het lichamelijk onderzoek (er is speling in de knie op te wekken) en eventueel M.R.I. onderzoek, waarbij de "zachte" weefsels van het lichaam goed in beeld komen. Het onderzoek is pijnloos.

Eventueel kan een kijkoperatie verricht worden waarbij een eventuele bijkomende meniscusscheur behandeld kan worden. (zie kijkoperatie)

Behandeling

Een spoedkijkoperatie is vaak niet nodig, een gescheurde voorste kruisband kan niet worden gehecht. Uitsluiten van een bijkomende blessure die wel snel behandeling vereist (b.v. een botbreuk, via röntgenonderzoek aan te tonen) is wel van belang.

De eerste dagen moet de knie gekoeld worden om de bloeduitstorting zoveel mogelijk te beperken. Hierna fysiotherapie om de normale bewegelijkheid terug te krijgen en te pogen de symptomen van instabiliteit te verminderen. Eén van de problemen bij een voorste kruisbandruptuur is dat kleine "proprioceptieve" zenuwuiteinden die eindigen in de kruisband ook scheuren. Deze zenuwen hebben als functie om de hersenen van informatie te voorzien over de stand van het lichaam in de ruimte. Een voorbeeld van de functie van dergelijke zenuwen is om met de vinger de neus aan te kunnen raken met de ogen dicht.

Een gewricht gebruikt deze zenuwen om de spieracties, die het gewricht goed laten werken, fijn af te stemmen. Een fysiotherapeutisch trainingsprogramma zal helpen bij het trainen van de herstellende zenuwuiteinden. Tevens zal het bepaalde spiergroepen weer aansterken, die het verlies aan stabiliteit zullen overnemen. Een kleine groep patiënten die uitsluitend bij sport last houdt, heeft soms baat bij een sport-/kniebrace.

Een nieuwe voorste kruisband

Historie

In het verleden kregen patiënten het advies hun activiteiten aan te passen aan hun blessure. Voor degenen met ernstige klachten, b.v. ook bij gewoon dagelijks gebruik, ontwikkelden ± 50 jaar geleden in Frankrijk (Dejour) en in de V.S. (Jones) een operatie waarbij de kruisband wordt vervangen door een deel van de pees die de knieschijf en het scheenbeen verbindt. Sindsdien zijn er veel varianten geprobeerd en verbeteringen ontwikkeld, waarvan de belangrijkste verbetering is de ingreep via een kijkoperatie te doen. Hierdoor is de ingreep veel minder ingrijpend, geeft weinig napijn, heeft een zeer hoog succespercentage, nauwelijks complicaties en een vlottere revalidatie. Nog steeds is het vervangen van de band met "eigen" peesweefsel de beste keus. Op indicatie wordt tegenwoordig gekozen voor de eerder genoemde pees of de hamstringpees (achterzijde bovenbeen).

Operatie

Als de symptomen van instabiliteit niet verminderen met een brace of na een goed trainingsprogramma, dan kan een operatie uitkomst bieden. Afhankelijk van de sportkeuze van patiënt, het al of niet hebben van knielend werk en de eventuele knieklachten van voor de blessure wordt een keuze gemaakt tussen de eerder genoemde pezen. Oppervlakkige sneetjes worden gemaakt om het gekozen stukje pees te oogsten. Studies hebben uitgewezen dat deze twee pezen verwijderd kunnen worden zonder dat de kracht van het been wordt aangetast. Het kniegewricht zelf wordt niet geopend. De artroscoop wordt gebruikt voor de werkzaamheden in de knie. Eerst worden de resten van de oude band verwijderd. Hierna worden er gaten in onder- en bovenbeen geboord waarbij eerst via proefboringen de optimale plek wordt gezocht. De pees wordt door de boorgaten getrokken en beiderzijds vastgezet met schroeven of een pennetje.

Er wordt een boortunnel gemaakt waar de donorpees (de nieuwe kruisband)
door heen geleid wordt en vervolgens vastgezet wordt.

De meeste patiënten gaan dezelfde dag nog naar huis. De eerste dag na de operatie mag het verband eraf. Een fysiotherapeut leert het been in buigen en strekken, de bovenbeenspier aan te trekken en het lopen met elleboogkrukken. De revalidatie neemt meerdere maanden in beslag.

De nieuwe band moet ingroeien en de knie moet goed gaan bewegen. Hierbij is snel na ontslag uit het ziekenhuis starten met fysiotherapie noodzakelijk. Sporthervatting is belangrijk, knieblessuregevoelige sporten echter pas na ¾ jaar.

Wat mag u verwachten ?

Gezien de nauwlettendheid waarmee de ingreep moet worden uitgevoerd, wordt deze slechts door een beperkt aantal orthopeden gedaan. Door middel van intercollegiale contacten, congresbezoeken, maar vooral door nacontrole van de eigen patiënten en objectief scoren door de regionale fysiotherapeuten die de nabehandeling doen, wordt gestreefd naar een zo goed mogelijk resultaat.

Complicaties

  • De kans op ernstige complicaties is bijna nihil. Toch kunnen onderstaande ongemakken of complicaties voorkomen.
  • Een bloeduitstorting ontwikkelt vrijwel iedereen. Dit lost vanzelf op.
  • Pijn op de donorplaats aan de voorzijde van de knie bij knielen komt zelden voor, maar kan soms tot 1 jaar na de operatie aanhouden.
  • Infectie komt vrijwel niet meer voor sinds eenmalig antibiotica wordt gegeven.
  • Beperkt bewegen van de knie door littekenvorming in de revalidatie: als dit gebeurt, volgt een korte ziekenhuisopname, waarbij onder verdoving de knie wordt doorbewogen. 
  • Zelden komt het voor dat het lichaam de nieuwe band niet "accepteert" ; eigenlijk wordt dit alleen gezien boven 50-jarige leeftijd.
Meer informatie

Alrijne en Rijnland Orthopaedie

Lees meer

Laatste nieuwsberichten:

Meer nieuws
Kruisbandletsel van de knie
Kruisbandletsel van de knie
Locatie Leiden
Neem contact op
Kruisbandletsel van de knie
Locatie Leiderdorp
Neem contact op
Kruisbandletsel van de knie
Locatie Alphen aan den Rijn
Neem contact op