Achillespeesontsteking

Achillespeesklachten (tendinose, tendinitis, peritendinitis)

^Inleiding
Oudere leeftijd, overgewicht, slechte algemene conditie en chronische overbelasting kunnen tot achillespeesklachten leiden. Het wordt vaker gezien bij sporters boven ongeveer 35 jaar.
Deze aandoening komt frequent voor: 6,5 tot 25% van de loopsporters heeft achillespeesklachten, 11% van de hardlopers, 9% van de dansers, 2% van de tennissers.
Pezen zijn gemaakt van strengen collageen. Sommige van de vezels in deze strengen kunnen zwakker (degeneratie) worden en uiteindelijk breken. Het genezingsproces dat daarop volgt veroorzaakt littekenvorming en zwelling. De pees verdikt plaatselijk. We spreken dan van tendinose. Ook de term tendinitis wordt hiervoor gebruikt omdat er altijd een mate van ontstekingsreactie optreedt.
Soms is er alleen zwelling van het vlies rondom de achillespees (het peritendineum), de pees zelf is dan niet verdikt. Een ontsteking van het peritendineum heet een peritendinitis. Dit is de enige aandoening van de achillespees die goed regaeert op een ontstekings-remmende injectie, die rondom (dus niet ín) de pees gespoten wordt.

^Klachten
Achillespeesklachten beginnen vaak geleidelijk met verergering in enkele maanden. In het begin is er pijn en stijfheid na een sportactiviteit die vanzelf weer verdwijnen. In het volgende stadium is er startpijn en pijn na de inspanning. In ernstiger gevallen blijft de pijn ook aanwezig tijdens de sportinspanning en houdt lang daarna nog aan. Uiteindelijk ontstaan in ernstige gevallen ook klachten bij normale dagelijkse activiteiten zoals (trap)lopen. De pijn is continu aanwezig, ondanks adequate rust.

^{Stellen van de diagnose}
De diagnose wordt gesteld op het lichamelijk onderzoek. Vaak is er een pijnlijke zwelling die kan irriteren op de rand van de schoen. Bij lichamelijk onderzoek geeft de patiënt pijn aan bij op de tenen staan. Meestal is er een pijnlijke zwelling te voelen.

Het röntgenonderzoek levert weinig op, soms wat verkalkingen. Echografie en MRI onderzoek kunnen het degeneratieve weefsel aantonen.

^Behandeling
Factoren die overbelasting van de achillespees veroorzaken dienen behandeld te worden. Te denken valt aan een verminderde belasting door het nemen van rust, het aanpassen van het sportschema, optimalisatie van de voetstand met aanpassing of verandering van het schoeisel of door een steunzool.
Wees voorzichtig met rekoefeningen. Het is niet zo dat door rekken de achillespees of de kuitspier langer kan worden. Er is geen wetenschappelijke basis voor het fanatieke rekken dat veel sporters doen voor of tijdens het sporten. Met name op wat oudere leeftijd zou het rekken juist averechts kunnen werken, omdat er microrupturen in de vezels van de achillespees kunnen ontstaan. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat het rekken van spieren voor het sporten de prestatie nadelig beïnvloedt. Als de spier (uit)gerekt is blijkt men hiermee namelijk minder kracht te kunnen zetten. Rekken vóór een sportprestatie wordt daarom afgeraden. 
Ook kan in beginstadia getracht worden met ijsapplicatie, gerichte training, fysiotherapie of ontstekingremmende medicatie de klachten te verbeteren.

Wat betreft injecties: in geen geval corticosteroïden in de pees spuiten. Ooit heeft een bekende Nederlandse duurloper hierdoor zijn carrière moeten stoppen.
Alleen bij een peritendinitis kan een goede reactie verwacht worden bij het prikken rondom de pees.

Pas als alle maatregelen niet blijken te helpen, valt een operatie te overwegen. Bij de operatie wordt de pees in de lengterichting gekliefd, het degeneratieve weefsel wordt getraceerd en weggenomen. Het is nog niet geheel duidelijk waarom (mogelijk door herstel van de doorbloeding (revascularisatie)), maar hierdoor wordt de pees weer gestimuleerd om terug te keren in zijn normale staat, vaak diffuus verdikt, maar pijnvrij. In de nabehandeling is fysiotherapeutische ondersteuning belangrijk. Het herstel duurt lang, zeker een half jaar.